Heft Reng

Dersa Hevoksaziyê (Sözdizimi Dersi) Hevoksazî (Sözdizimi) , pêkhatina hevokan (cümlelerin oluşumu) û di wan de rêzbûna hêmanên bêjeyî (kelimesel unsurların sıralanışı) û têkildariyên wan ên hevokî (cümlesel ilişkilerini) vedikole (inceler). Ev vekolîn, li gorî rê û rêzikên rêzimanî (dil bilgisi kural ve kaidelerine göre) çêdibin. Hevok û cureyên wê (Cümle ve türleri) û hevok û hêmanên wê (cümle ve ögeleri) bingeha hevoksaziyê ne (sözdiziminin temelidir). Hevok (Cümle) Li gorî rêgezên rêzimanî (Dil bilgisi kurallarına göre) û têkildariya wate û peywirên hêmanên xwe (ögelerinin anlam ve görev ilişkisine göre) hevok; raman (düşünce), hest (duygu), daxwaz (istek), dîtin (görüş), hikm (hüküm) û rûdanan (olayları) tînin ziman (dile getirir). Bi gotineke gelemperî (Genel bir deyişle); hevokek bi tîpa girdek dest pê dike (cümle büyük harfle başlar) û bi xal (.) an pirsnîşan (...

Nasîn (Tanım) Peyv û dengên ku hêstan; bi kovan, nayîrîn, tirs, şayîş, şaşwazî, eciban, hejmetkarî, şahî, dilxweşî, şiyarkirin, ferman, gazîkirin, mixab, nifir û nazaketan şanî dikin re baneşan tên gotin. (Acı, sızı, korku, sevinç, şaşkınlık, hayret, hayranlık, neşe, mutluluk, uyarma, emir, seslenme, üzüntü, beddua ve nezaket gibi duyguları belirten kelime ve seslere ünlem (baneşan) denir.) Hêmanên ku bi binyadî baneşan in, ew neguherbar in. Gelek peyvên din jî bi erkên baneşanî bi kar tên û di formên hevedudanî de cih digirin. (Temelde ünlem olan kelimeler yapısal olarak değişmezler. Ancak birçok farklı kelime de ünlem göreviyle kullanılabilir ve birleşik formlarda yer alabilirler.) Bikaranîna Nîşandeka Baneşanê (!) (Ünlem İşaretinin Kullanımı!) Nîşandeka baneşanê tê dawiyê hevoka baneşanî: (Ünlem işareti, ünlem bildiren cümlenin sonuna konur:) Ax serê min diêşe! (Ah başım ağrıyor!) ...

Nasîn (Giriş) Gihanek, bêje, komek, an hevokên sereke û pêreyî bi hev ve girê dikin. Neguherbar in, bi serê xwe wateyên girîng nabin, lê di hevokê de rolên alîkar dilîzin. Hin daçek, hoker, lêker, cînavk, rengdêr û navdêr bi erkên gihanekî têne bikaranîn û wekî xwerû an nexwerû cih digirin. (Bağlaçlar, ifadeleri, kelime gruplarını veya ana ve yan cümleleri birleştirir. Değişmezler, kendi başlarına önemli anlam taşımazlar, ancak cümlede yardımcı roller oynarlar. Bazı edatlar, zarflar, fiiller, zamirler, sıfatlar ve isimler bağlaç olarak kullanılır ve doğal veya doğal olmayan bağlaçlar olarak sınıflanır.) A) Bi tevayî gihanek (Genel Olarak Bağlaçlar) Gîhanek ji aliyê peyvsazî, wate û erkên xwe ve têne vekolandin. Ji aliyê peyvsaziyê ve du beş in: Xwerû û nexwerû. (Bağlaçlar, kelime yapısı, anlam ve görevlerine göre incelenir. Yapısal olarak ikiye ayrılır: Doğal ve doğal olmayan.) Gîhanekê...

Cînavk (Zamirler) di nava hevokê de ciyên navdêran digirin. (Cümlenin içinde ismin yerini tutar.) Naverok (İçindekiler) Cînavkên Kesane (Şahıs Zamirleri) Cînavên Nîşankirinê (İşaret Zamirleri) Cînavên Pirsînê (Soru Zamirleri) Cînavên Peywendiyê (İlgi Zamirleri) Cînavên Nediyariyê (Belgisiz Zamirler) Pênase (Tanım) Cînavk peyv an jî qertafên ku li şûna navdêran têne bikaranîn in. (Zamirler, isimlerin yerine kullanılan kelimeler veya ifadelerdir.) Fonksiyon (İşlevi) Ew dibin alîkar ku hevok kurtir û zelaltir bibe, dubarekirina navdêran asteng dike. (Cümlelerin daha kısa ve anlaşılır olmasına yardımcı olur, isimlerin tekrarlanmasını önler.) 1. Cînavkên Kesane (Şahıs Zamirleri) Ev cînavk kesên axaftinê (yekem, duyem, sêyem) nîşan d...

1. RENGDÊR (Sıfat) Peyvên ku çawanî û çendîniya navdêran diyar dikin rengdêr in. (İsimlerin niteliğini ve niceliğini belirten kelimeler sıfatlardır.) Rengdêr navdêran ji aliyê reng, rewş, teşe, nîşan û hejmarê ve diyar dikin. (Sıfatlar isimleri renk, durum, biçim, işaret ve sayı yönünden belirtirler.) Rengdêr bi piranî li dawiya navdêrê (raveber) tên û qertafên diyariyê (îzafet/tamlama ekleri) nastînin. (Sıfatlar genellikle ismin (tamlanan) sonunda gelir ve tamlama ekleri almazlar.) Mînak (Örnek): Kürtçe (Kurmancî) Türkçe (Tirkî) Ravek (Tamlama ...

  📑 Naverok (İçindekiler) 1. Li gorî dengdanê peyv (Sözcüklerin seslendirilmesine göre) 2. Li gorî çêbûna peyv (Sözcüklerin yapısına göre) a) Peyvên basît (Basit sözcükler) b) Peyvên pêkhatî (Türemiş sözcükler) c) Peyvên hevedudanî (Bileşik sözcükler) 3. Li gorî navendê peyv (Sözcüklerin köklerine göre) a) Navendên navî (İsim kökleri) b) Navendên fiilî (Fiil kökleri) c) Ji navendên fiilî peyvên nû çêkirin (Fiil köklerinden yeni sözcükler türetme) 1. Li gorî dengdanê peyv (Sözcüklerin seslendirilmesine göre) Peyvên Kurdî dibe yek-kîte (tek heceli) an pir-kîte (çok heceli). a) Peyvên yek-kîte (Tek heceli sözcükler) av (su) nan (ekmek) baş (iyi) çem (çay, dere) sor (kırmızı) got (dedi) jîn (yaşam) b) Peyvên pir-kîte (Çok heceli sözcükler) agir (ateş) nîştiman (vatan) derman (ilaç) vejîn...

  Silav hevalên hêja! Îro em ê bi hev re li ser alfabeya Kurdî û dengê tîpan bisekinin. Alfabeya me ji 31 tîpan pêk tê. Werin, em her tîpekê bi hûrgilî nas bikin. (Merhaba değerli arkadaşlar! Bugün birlikte Kürt alfabesi ve harflerin sesleri üzerinde duracağız. Alfabemiz 31 harften oluşur. Gelin, her harfi detaylıca tanıyalım.) 1. A a Bi Kurdî: Dengê "a" dengekî vekirî û zelal e. Mîna dengê di peyva "av" (su) de. Gava mirov dibêje qet zorî nade dev û ziman. (Türkçesi: "a" sesi, açık ve net bir sestir. "Av" (su) kelimesindeki ses gibidir. Söylendiğinde ağız ve dile hiç zorluk vermez.) Mînak (Örnek): ar (ateş), asîman (gökyüzü), nan (ekmek) 2. B b Bi Kurdî: Dengê "b" bi girtina herdu lêvan û ji nişka ve vekirina wan derdikeve. Mîna dengê di peyva "bav" (baba) de. (Türkçesi: "b" sesi, iki dudağın birleştirilip aniden açılmasıyla çıkar. "Bav" (baba) kelimesindeki ses gibidir.) Mînak (Örnek): baran (yağmur), baş...